మన్మోహన్ సింగ్ తొలి బడ్జెట్: సొంత పార్టీలో తీవ్ర వ్యతిరేకత, కానీ నిలకడతో ముందడుగు
మన్మోహన్ సింగ్ తొలి బడ్జెట్ను సిద్ధం చేసినప్పుడు ఆయన సొంత పార్టీలోనే తీవ్ర వ్యతిరేకత ఎదురైంది. ముఖ్యంగా ఎరువులు, పెట్రోల్, ఎల్పీజీ ధరలను పెంచడంపై పలువురు కాంగ్రెస్ ఎంపీలు ఆగ్రహం వ్యక్తం చేశారు. అయితే మన్మోహన్ సింగ్ తన అనుభవంతో, శాంత స్వభావంతో వారిని మెప్పించి ముందడుగు వేయడం విశేషం.
పీవీ నరసింహారావు మద్దతు
1991లో ప్రధానిగా బాధ్యతలు స్వీకరించిన పీవీ నరసింహారావు, ఆర్థికమంత్రిగా మన్మోహన్ సింగ్ను ఎంపిక చేయడం అందరినీ ఆశ్చర్యానికి గురి చేసింది. అదే ఏడాది జులై 24న మన్మోహన్ సింగ్ చారిత్రక బడ్జెట్ను ప్రవేశపెట్టారు. ఆ బడ్జెట్ భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు కొత్త దిశను ఇచ్చింది. లైసెన్స్ రాజ్తో ముడిపడి ఉన్న వ్యవస్థను దూరం చేస్తూ, కొత్త ఆర్థిక విధానాలకు మార్గం సుగమం చేశారు.
అసంతృప్తి, విమర్శలు
మన్మోహన్ సింగ్ బడ్జెట్పై తీవ్ర విమర్శలు వచ్చాయి. ముఖ్యంగా ఎరువుల ధరలు పెరగడం, పెట్రోల్ మరియు ఎల్పీజీ ధరల పెంపు సొంత పార్టీలోనూ అసంతృప్తిని కలిగించాయి. నాటి ప్రధాని నరసింహారావు ఈ విమర్శలను ఎదుర్కొనడానికి మన్మోహన్ సింగ్పై భారం వేసి, కాంగ్రెస్ పార్లమెంటరీ సమావేశాలను నిర్వహించారు. ఈ సమావేశాల్లో మన్మోహన్, ఎరువుల ధరలను స్వల్పంగా తగ్గించినా, పెట్రోల్, ఎల్పీజీపై రాజీ పడలేదు.
సమావేశాల విశేషాలు
ఆగస్టు 1న ప్రారంభమైన ఈ సమావేశాలు రెండు రోజులు సాగాయి. ఈ సమయంలో మన్మోహన్ సింగ్కు కేవలం కొద్ది మంది మాత్రమే మద్దతు తెలిపారు. అయినప్పటికీ, ఆయన నిశ్చయంగా తన విధానాలను సమర్థించారు. సమావేశాల అనంతరం కేబినెట్ కమిటీ భేటీ నిర్వహించి, బడ్జెట్ ప్రతిపాదనల వెనుకటివకు డిమాండ్లను తిరస్కరించారు.
కష్టకాలంలోనూ నిర్ణయ స్థిరత్వం
1991లో భారతదేశ విదేశీ మారకద్రవ్యం పూర్తిగా అడుగంటడంతో ఆర్బీఐ తన వద్ద ఉన్న 41 టన్నుల బంగారాన్ని బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇంగ్లాండ్ వద్ద కుదవ పెట్టింది. ఇది కొన్ని వారాలపాటు మాత్రమే దేశ అవసరాలను తీర్చగలిగింది. పీవీ-మన్మోహన్ జోడీ ఆర్థిక సంక్షోభం సమయంలో దేశాన్ని రక్షించి, భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు స్థిరత్వాన్ని తీసుకువచ్చింది.
ఈ విధంగా మన్మోహన్ సింగ్ తొలి బడ్జెట్ భారత ఆర్థిక వ్యవస్థను క్రాంతి తీసుకువచ్చే మార్గంలో నిలిచింది.
